Imprimir Al pinchar en el icono de la impresora se abrirá el controlador de impresión de tu navegador, donde podrás seleccionar si lanzarlo a tu impresora o guardarlo como PDF

Camiño Sanabrés

Etapa 3: Etapa de Santa Croya de Tera a Rionegro del Puente

Los albergues

Información sobre la etapa 3: Etapa de Santa Croya de Tera a Rionegro del Puente

A cincocentos metros da saída hai que parar obrigatoriamente para visitar a igrexa románica de Santa Marta de Tera, onde se sitúa a escultura máis antiga de Santiago Peregrino, símbolo do Camiño Sanabrés ou Mozárabe. Despois hai que percorrer o bosque de ribeira do río Tera ata Calzadilla e Oleiros de Tera, onde xorden dúas alternativas que se unen na presa da nosa Señora de Agavanzal e que conducen ata Villar de Farfón, primeiro pobo da comarca da Carballeda e antesala de Rionegro del Puente.

El itinerario

  • Km 0. Santa Croya de Tera (Albergue. Bar. Tendas. Farmacia)

  • Nada máis saír de Santa Croya cruzamos a ponte sobre o Tera, río que forma o Lago de Sanabria e que doa o seu caudal ao Esla. Entramos así en Santa Marta de Tera, en cuxa igrexa románica do século XI atópase a xoia do Camiño Sanabrés. Falamos da talla máis antiga que se coñece dun Santiago peregrino e está situada nunha das enxoitas do portada sur. O Apóstolo, con cayado e zurrón, estende a palma da súa man e sobrecoge pola súa beleza e o seu misterio. A visita é obrigada. Despois hai que dar marcha atrás para retomar o trazado, descendendo por unha pista asfaltada.

  • Km 0,5. Santa Marta de Tera (Albergue. Bares. Tenda)

  • O primeiro compás da etapa márcao o bosque de ribeira do Tera. Varias tablillas de madeira coa figura do Santiago peregrino de Santa Marta guíannos por varias cruces, onde tamén sorteamos algúns arroios. Co río á nosa esquerda o horizonte vai abríndose ata chegar á estrada. Seguímola cara á esquerda para cruzar o Tera. Á beira poderemos ver as randeeiras e merenderos da área Recreativa A Barca (Km 6,4).

    Nada máis pasar a ponte deixamos a estrada pola dereita. Collemos así un camiño que seguiremos sempre fronte, a condición de que non vexamos algunha frecha que nos indique outra dirección. Despois internámonos nunha chopera que nos corta o paso e que nos leva a retomar o camiño para chegar ata outra estrada, esta vez á ZA-P-2547, cuxa nomenclatura sería máis acorde para un robot.

    Unha mouteira de granito indícanos a dirección a seguir e continuamos pola estrada uns 700 metros para abandonala pola dereita. Tras pasar a fonte A Ribeira e cruzar unha canle entramos en Calzadilla de Tera , poboación por onde pasaba a Vía Augusta, a calzada romana número XVII do Itinerario de Antonino que unía as poboacións de Braga e Astorga.

  • Km 11,5. Calzadilla de Tera (Albergue. Bar. Tenda)

  • Xunto á igrexa derruida hai que virar á dereita, cruzar a canle e avanzar en paralelo pola súa dereita durante case 2 quilómetros ata chegar á seguinte poboación: Oleiros de Tera, con albergue privado desde 2013. Á entrada desta localidade hai dúas frechas que indican direccións distintas (en caso de dúbida preguntar a Mariángeles, propietaria do Bar e Albergue A Troita).

  • Km 13,7. Oleiros de Tera (Albergue. Bar. Tenda. Farmacia)

  • Non hai que alarmarse porque as dúas alternativas son válidas. A primeira delas segue de fronte, pasa a igrexa e atravesa Oleiros para tomar unha estrada de servizo que leva ata a presa do encoro da nosa Señora de Agavanzal. A segunda delas, máis recomendable, xira á dereita para chegar ata unha estrada e un camiño posterior que conduce ata o Santuario da nosa Señora de Agavanzal, onde se toma unha senda que chega tamén ata a presa, punto onde se xuntan as dúas variantes (Km 18).

    Sexa cal for a nosa elección, ao chegar ás comportas do encoro cruzamos a presa e viramos á esquerda para coller a estrada que vai rodeando a beira. Chegado un punto ímonos afastando do encoro para chegar ata Villar de Farfón, pedanía de Ríonegro da Ponte que nos dá a benvida á comarca da Carballeda. Esta poboación conta coa hospitalidade de Craig e Dorothea.

  • Km 21,5. Villar de Farfón (Albergue de Craig e Dorothea)

  • O trazado pasa de longo a igrexa de San Pedro. Á saída collemos un camiño que transita primeiro por unha zona aberta e que de forma paulatina vese rodeado de vexetación. Afrontamos un pequeno desnivel ata situarnos a 850 metros de altitude, nun collado desde o que podemos distinguir Rionegro del Puente. Tras a baixada chegamos xunto a unhas naves e cruzamos posteriormente o río Negro. De seguido pasamos baixo un arco da ponte da N-525 e entramos en Rionegro del Puente case á altura do albergue.

  • Km 27,5. Rionegro del Puente (Albergue. Bares)

  • Las dificultades

    • Tramo entre a zona recreativa A Barca e a estrada ZA-P-2547:
      A ausencia de frechas nalgún punto pode facernos dubidar. Nestes casos continuar sempre de fronte.

    • Alternativa polo Santuario da nosa Señora de Agavanzal:
      É conveniente preguntar en Oleiros en que estado atópase o camiño que vai desde o Santuario ata o encoro. Se non o vemos moi claro a opción máis fácil é tomar a primeira opción e chegar ata a presa pola estrada de servizo. É o tramo recomendado para as bicicletas.

    Observaciones

    • Horario de visitas guiadas a cargo de Celes (Móbil: 626 752 622) á igrexa de Santa Marta de Tera: de martes a domingo ás 18 horas. A igrexa permanece aberta de 9:30 a 13 horas e de 17 a 20:15 tamén de martes a domingo.

    Qué ver, qué hacer

    • SANTA MARTA DE TERA

      • Igrexa de Santa Marta: Esta igrexa do século XI, de planta de cruz latina e unha soa nave, é un dos templos románicos máis antigos de toda a provincia. Foi declarada Monumento Histórico – Artístico en 1931. Nunha enxoita do portada sur agarda a escultura dun Santiago Peregrino, unha figura sobrecogedora pola súa beleza, sobriedade e misterio. Por méritos propios converteuse no símbolo do Camiño de Santiago Sanabrés ou Mozárabe. Leva un zurrón decorado cunha cuncha e un cayado na man dereita pero a súa principal forza reside na súa man esquerda, que exhibe a palma a modo de saúdo. No ano 1993, con motivo da conmemoración do ano xubilar, acuñáronse moedas de cinco pesetas coa imaxe deste apóstolo no anverso.

    • CALZADILLA DE TERA
      O mesmo nome delátalle. Onde hoxe se asenta esta localidade do Val do Tera houbo un tempo en que pasou a Vía Augusta, a calzada romana número XVII do Itinerario de Antonino que unía a poboación portuguesa de Braga con Astorga. Na provincia de Zamora esta vía ten unha lonxitude de 60 quilómetros.

      • Antiga igrexa das Santas Xusta e Rufina: En estado de ruína, de estilo románico e con campanario de acceso exterior. O seu retablo, barroco e restaurado en 1773, trasladouse á igrexa nova.

    • OLEIROS DE TERA

      • Santuario da nosa Señora de Agavanzal: Templo de gran devoción entre os veciños de Oleiros, que acoden en masa o segundo sábado de cada mes de setembro. O santuario foi restaurado recentemente e financiado polo padroado do Camiño de Santiago de Castela e León.

    • VILAR DE FARFÓN
      Pertence ao municipio de Rionegro del Puente e está situado nas proximidades do encoro da nosa Señora de Agavanzal. Como apunta o autor Eusebio Rodríguez Carrión: “Foi fundado no século XVI por Dona Rosa Cifuentes e Losada, descendente da familia dos Losada, Señores de Rionegro e por iso tamén de Diego de Losada, fundador de Caracas”.

      • Igrexa de San Pedro: Construción dunha soa nave. O retablo está presidido pola imaxe de San Pedro, unha talla en madeira de máis de douscentos anos. Como tamén apunta Eusebio Rodríguez: “Dado que a fundación de Vilar de Farfón foi posterior ao século XVI, é moi posible que a actual igrexa sexa unha ampliación dunha primitiva ermida”.

    • RIONEGRO DEL PUENTE
      Pobo natal de Diego de Losada, fundador de Caracas, e situada á beira do río Negro, afluente do Tera. Esta localidade é cabeza de municipio e engloba a outro tres entidades poboacionais: Santa Eulalia do Río Negro, Valleluengo e Villar de Farfón. Todas elas conforman a comarca da Carballeda, anterior á de Sanabria e onde o monte mediterráneo comeza a fundirse con especies máis atlánticas, como o mesmo carballo, voz galega coa que se denomina ao carballo.

      • Antigo hospital ou Casa da Virxe: O primeiro edificio que visita o peregrino ao chegar a Rionegro é o moderno albergue, outrora hospital de peregrinos e máis tarde hospedaría.

      • Santuario da Virxe da Carballeda: Propiedade da Confraría dos Falifos, é de orixe románico e o seu aspecto se ha ido conformando ao longo da historia. Foi ampliado nos séculos XIV e XV e completado no XVIII. O templo, formado por tres naves, destaca no exterior pola súa torre de sillería de máis de vinte metros. O interior acolle a imaxe da Virxe da Carballeda, patroa da comarca e venerada especialmente na festa que se celebra cada terceiro domingo de setembro, que ademais de actos relixiosos conta cunha importante feira.

      • Confraría dos Falifos: As orixes desta irmandade, hoxe vixente, non están moi claros, aínda que é moi probable que se remonte ata o século X. No século XIV o Papa Clemente VIN outorgoulle a Bendición Apostólica e admitiuna baixo a súa protección. O dato máis importante é que naceu como unha simple reunión de alcaldes e relixiosos para dar culto á Virxe e facilitar o paso dos peregrinos que se dirixían ata o sepulcro do apóstolo. Nos seus inicios destinou o diñeiro á construción de pontes e máis adiante á de hospedarías e hospitais. Falifo, farrapo ou vulgarmente trapo é unha palabra que designa a herdanza que deixa o confrade á irmandade. Chámase así porque antigamente se entregaba unha peza que posteriormente se vendía para recadar fondos.

    Los monumentos

    Perfil de la etapa 3: Etapa de Santa Croya de Tera a Rionegro del Puente del Camiño Sanabrés