Imprimir Al pinchar en el icono de la impresora se abrirá el controlador de impresión de tu navegador, donde podrás seleccionar si lanzarlo a tu impresora o guardarlo como PDF

Camiño Francés

Etapa 4: Etapa de Pamplona/Iruña a Ponte a Raíña/Gares

Los albergues

Información sobre la etapa 4: Etapa de Pamplona/Iruña a Ponte a Raíña/Gares

Traspasada a cidade, xunto ao pequeno río Sadar, o itinerario atravesa a Cendea de Cizur entre terreos cerealistas e alcanza as alturas da serra do Perdón, unha barreira natural entre a Conca de Pamplona e Valdizarbe.No descenso, Uterga e Muruzábal ceden o paso a Obanos, onde xa se unen moitos peregrinos vindos desde o Somport e que actúa como trampolín de Ponte a Raíña, poboación indisoluble da peregrinaxe a Santiago.

El itinerario

  • Km 0. Pamplona (Todos os Servizos)

  • Dúas ducias de quilómetros separan Pamplona de Ponte a Raíña. Descendendo a rúa de Curia ata Mercadores, a da famosa curva dos peches de San Fermín, chegamos ata a praza Consistorial. A fachada do Concello, mestura barroca e neoclásica, foi construída en 1752. Continuamos por San Saturnino e percorremos de punta a punta a rúa Maior. Tras un paso peonil avanzamos ata a avenida do Exército e entramos na Volta do Castelo, fermoso parque crecido en torno ao baluarte defensivo da Cidadela.

    Máis adiante, a sinalización obriga a deixar a zona verde para acceder a cálea Fonte do Hierro, que cruza a avenida Sancho o Forte e baixa ata a Universidade de Navarra. Abandónase a institución privada pola ponte de Acella sobre o río Sadar (Km 3). Por un andadero, tras dous quilómetros, chégase en lixeira pendente ata Cizur Menor, poboación da Cendea de Cizur. Cendea é un termo utilizado en Navarra para designar ao conxunto de varios pobos que compoñen un só concello.

  • Km 5. Cizur Menor (Albergues. Bares. Tenda)

  • Á entrada, a man esquerda, atópase a igrexa de San Miguel e á dereita, máis afastada, a parroquial de San Emeterio e San Celedonio. Deixamos Cizur entre encostados e unifamiliares, froito do colapso urbanístico das cidades e as ansias de fuxida a lugares máis tranquilos. Drasticamente, os campos de cereal e as pistas de concentración apodéranse da paisaxe e comezamos a gañar altura con acougo. Chegaremos ata unha pequena balsa de auga no lugar de Guenduláin, antigo señorío despoblado – á dereita do Camiño – formado polo palacio e a igrexa (Km 9). Un par de quilómetros máis arriba está Zariquiegui, última poboación da Cendea de Cizur no Camiño de Santiago.

  • Km 11. Zariquiegui (Albergues. Tenda)

  • Á entrada recíbenos o porte xeométrico e grandioso de San Andrés , templo que aínda conserva unha sobria portada románica. Entre algún escintileo de casas blasonadas acometemos a última parte da subida. Deixamos as pistas e tomamos un carreiro máis interesante que se abre paso entre boj e espinos. Chegaremos ata a fonte de Gambellacos, coñecida comunmente co nome de Renégaa. A lenda conta que neste lugar, o diaño ofreceu auga a un peregrino sediento a cambio de que renegase de Deus, a Virxe e Santiago. O peregrino, medio moribundo, desprezou a bebida e rezou ata que o demo foise e apareceu a fonte que lle saciou. Saciados tamén nós, dedicamos o último esforzo ata o alto da Serra do Perdón, barreira natural entre a Conca de Pamplona e Valdizarbe.

  • Km 13,4. Alto do Perdón (Bar ambulante de 8:00 a 16:00. Do 1 de abril ao 31 de outubro)

  • É un bo lugar para soltar a mochila, comer algo e facerse unhas fotos xunto á orixinal obra realizada en chapa polo artista Vicente Galbete, que mostra unha caravana de peregrinos de distintas épocas representando a evolución do Camiño ao longo da súa historia. Baixo o zumbido dos aeroxeradores, despois dun merecido descanso, comeza o descenso sobre incómodas pedras soltas e entre coscojas e aciñeiras. Uterga, primeira de Valdizarbe, é a seguinte localidade do noso rutómetro.

  • Km 16,8. Uterga (Albergue. Hostal. Bar)

  • Dous quilómetros e setecentos metros máis adiante chegamos a Muruzábal .

  • Km 19,5. Muruzábal (Albergues)

  • Atravesamos a rúa Esteban Pérez de Tafalla, onde se atopa a parroquial de San Esteban . En Muruzábal tamén se pode admirar o palacio barroco do mesmo nome, hoxe reconvertido en adega. Desde Muruzábal é posible desviarse ata a ermida de Eunate (ver observacións). Renovamos a marcha cara a Obanos , que se conquista tras un repecho.

  • Km 21,3. Obanos (Albergue. Bares. Tenda. Consultorio. Farmacia. Caixeiro)

  • A praza do Concello, xunto á igrexa de San Juan Bautista, exerce de unión entre os peregrinos que veñen desde Somport e os de Roncesvalles. Pasamos baixo o arco apuntado da porta de Obanos e baixamos ata a estrada, que cruzamos para continuar á veiga do río Roubo ata a entrada de Ponte a Raíña . Xunto á igrexa de Santiago cúmprense as dúas ducias de quilómetros.

  • Km 24. Ponte a Raíña (Todos os Servizos)

  • Las dificultades

    • Subida ao Perdón:
      Desde as aforas de Cizur Menor o perfil é claramente ascendente ata coroar o alto do Perdón. Ten repechos duros pero en xeral trátase dunha subida sosegada e cómoda.

    Observaciones

    • No alto do Perdón hai un bar ambulante que funciona en tempada, desde o 1 de abril ao 31 de outubro. Está aberto de 8 a 16 horas. Serven bocadillos, sándwich quentes e fríos, hamburguesas (tamén veganas), tostadas, bebidas, xeados, etc. Teléfono: 600 358 810.

    • En Muruzábal existe a posibilidade de desviarse ata a ermida románica de Eunate. Para dirixirse ata ela, unha vez na rúa Esteban Pérez de Tafalla, hai que virar a man esquerda pola rúa Maior ou por cálea Xardín. Pásase xunto ao palacio de Muruzábal e continúase de fronte por unha pista sinalizada. Desde a ermida séguese polo itinerario do Camiño Aragonés ata o mesmo Obanos.

    Qué ver, qué hacer

    • CIZUR MENOR:
      Pertencente á Céndea, Cizur é unha localidade residencial nos arredores de Pamplona distinguida polos seus bos asadores.

      • Igrexa de San Miguel:
        Belo exemplo de edificio románico. Esta igrexa formaba parte dun complexo maior da Orde Sanjuanista. Restaurada en 1989 é de nave única e conserva a súa portada románica. Foi cedida á Orde de Malta en 1998.

    • VALDIZARBE:
      Zona xeográfica limítrofe coa Comarca de Pamplona e composta por unha ducia de poboacións. Cruza este val tanto a ruta que vén de Roncesvalles como a de Somport. O itinerario do Camiño Francés entra en Valdizarbe por Uterga e continúa por Muruzábal e Obanos (onde se xuntan o Camiño Francés e o Aragonés) para finalizar en Ponte a Raíña.

    • UTERGA:

      • Igrexa da Asunción:
        Rodeada de oliveiras e con atrio porticado á entrada, a igrexa é gótica e mostra nos capiteis das súas portada escenas da infancia de Jesús.

    • MURUZÁBAL:

      • Igrexa parroquial de San Esteban:
        De transición entre o gótico e o barroco, alberga o retablo dos Santos Juanes, de finais do XV ou principios do XVI.

      • Palacio de Muruzábal:
        Palacio barroco de principios do XVIII que foi casa solariega da familia Pérez de Rada. Na actualidade alberga as adegas Palacio de Muruzábal que embotella os seus propios viños.

    • OBANOS:
      No centro da praza dos Foros de Obanos, xunto á igrexa de San Juan Bautista, xúntanse os peregrinos que proveñen de Roncesvalles cos de Somport. Especulouse moito acerca de se é Obanos ou Ponte a Raíña o punto onde confluían as dúas rutas de peregrinación. A sinalización oficial sobe a Obanos, aínda que hai peregrinos que en lugar de acceder a esta poboación, viran á esquerda ao chegar á estrada NA-6064 e diríxense por ela directamente a Ponte a Raíña.

      Obanos caracterízase pola beleza das súas rúas e das súas casas. Podemos observar unha variada arquitectura civil, con elementos góticos en cantaría e ladrillo. Destacan así as casas Muzquiz, Zabalegui, Tximonco e Don Fidel.

      • Igrexa de San Juan Bautista:
        Construída en 1912 e restaurada en 2007, esta igrexa substituíu a unha antiga construción gótica. Do templo gótico mantén, entre outros elementos, as portadas do século XIV, a torre, a pila bautismal e esculturas do retablo do século XVII. Na sancristía hai unha talla románica da Virxe de Arnotegui.

    • PONTE A RAÍÑA:
      A súa ponte románico sobre o río Arga, mandado construír para o paso dos peregrinos por réinaa Dona Maior, deu nome ao pobo.

      • Igrexa do Crucifixo:
        Tras o albergue dos pais Reparadores, a ruta xacobea pasa baixo o soportal que une esta igrexa co convento. Santa María dos Hortos, como lla coñecía nas súas orixes, foi edificada a finais do século XII. Á nave románica principal engadíuselle no século XIV outra gótica, que garda unha talla xermana de Xesucristo crucificado. A portada está ricamente decorada con diversos motivos.

      • Igrexa de Santiago:
        Ao percorrer a rúa Maior é imposible non prestar atención na súa torre, que parece tocar o ceo. Construíuse a finais do XII pero o seu aspecto fraguouno coa remodelación do século XVI. Convén deterse ante a portada polilobulada que dá á rúa Maior e fronte á talla gótica de Santiago Beltza.

    Los monumentos

    Perfil de la etapa 4: Etapa de Pamplona/Iruña a Ponte a Raíña/Gares del Camiño Francés