Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Bidaiak > Donejakue bidea >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Bidea berriz irekitzea? Noiz? Zer baldintzatan?

Astelehena, 2020ko apirilaren 20a | honen arabera: Eusko Jaurlaritza
 0 Meneame0  0  0 Google +0

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Galdera ugari egiten ditugu Covi-19ak Done Jakue bidean izango zuen eraginari buruz. Hemen irakur ditzakezue adituen erantzun batzuk;

MIGUEL TAÍN GUZMAN

Art History irakaslea

“The Saint James Way and Pilgrimages” institutuko zuzendaria

Santiagoko Unibertsitatea

 

Goizegi uste dut Bideak uda honetan funtzionatuko duen eta Espainiako nahiz nazioarteko erromesekin.

 

Aste batzuk gehiago itxaron behar da ikusteko noraino berreskuratuko den nolabaiteko normaltasuna.

 

Nolanahi ere, arrisku taldeentzat ez da Biderik egongo, ez baitago ageriko txertorik, ez beste irtenbiderik, eta, beraz, konfinatuta jarraituko dute.

ANTÓN POMBO

Historialaria eta idazlea

-Uda honetan bidea berriz irekiko dela uste duzu? Egon behar luke? Zein baldintzatan?

Gaur egun, inork ezin dio erantzun lehen galdera horri, eta hori eginez gero, nahiak errealitate gogorrarekin nahas litezke. Txinan ikusten ari garenez, hemen baino bi hilabete eta erdi lehenago hasi zen dena, ez da erraza izango turismoarekin edo aisiarekin lotutako jardueretara itzultzea. Sektore turistiko konbentzionalenari dagokionez, uda galdutzat jotzen du, eta ia urte osoan, %10 eta %20ko okupazioa duten kalkuluen arabera, negozio asko bideraezin bihurtuko lirateke. Eskaera oso txikia izango da, nazioartekoa nulua, eta eskaintza handiegia da bide askotan. Ondorioa, Bideko hainbat enpresaburu-elkartek iragarri dutenez: askok ez dute aurten ere irekitzerik izango, eta egiten dutenek beldurtuta egingo dute, eta Damoklesen ezpatarekin negozioak berregituratzeko betebeharrak izango dituzte. Lan hori ezin izango dute guztiek egin. Egoera, oro har, etsigarria da, eta irudimenezko ekimenak ere bai, ahal duenak aske utz dezan, sareetan iragartzen hasi baitira (gehienak, etsipenaren ondorio den kimera).

Berriro ireki beharko litzateke? Nire pentsamoldean asko baloratzen ditut norbanakoaren askatasuna eta erantzukizuna, Asiako zenbait herrialdetan egiten ari diren bezala, hala nola Korean, Japonian edo Singapurren. Pandemia kontrolatuta badago, norbanakoak erantzukizunez jokatu beharko du eta beharrezkoak diren higiene-neurri guztiak hartu, ematen diren arauak betez, arriskuak saihesteko. Bihotzeko erromes asko daude Bidera itzultzeko irteera-pistoletazoaren zain, Valmonteko bizkondeak Lagun arriskutsuak filmean zioen bezala, “sentitzen dut, baina ezin dut saihestu”. Gure indarrak baino zerbait handiagoa da, Bidera joan behar dugu. Ez dut ulertzen, baldintza jakin batzuetan, Bidera joatea arriskutsua edo ez hain gomendagarria izan daitekeenik aglomerazio handietan garraio publikoan bidaiatzea baino, edo kontserba-fabrika batean lan egitea baino, eta turismoa ere beste edozein bezain funtsezkoa da. Grazia egiten dit sektore estrategiko eta produktiboek, herrialdeko BPGaren %13 turismoaren eta ostalaritzaren mende baitago, eta horri merkataritza txikiaren zati handi bat gehitzen baitzaio. Batzuk bai eta besteak nahierara zigortu? Edo denak edo bat ere ez.

Eta baldintzak? Hau arazo tekniko-sanitarioa da, baina oso kezkagarria iruditzen zait mugitzen ari den satanizazio-hasiera, zer baliabide erraza den zerbait egiten dela esateko, aterpetxeei buruz. Diotenez, erromesentzako aterpetxeetako logelak behikiak edo habiak baino ez dira, infekzioaren mesedetan, eta plazak murriztu eta gela pribatuetan espazio txikiagoak sortzeko joera hartu beharko da. Mesedez, salatu falazia handi hau ahal duzun guztia, aterpetxe batean espazio guztiak partekatzen baitira: komunak dutxekin, sukaldea eta jantokia, eta egongela, halakorik bada, baita terraza eta lorategiak ere. Eta, bide batez, landa-etxeek, ostatuek eta kategoria handiagoko hotelek ere espazio partekatuak dituzte, non mundu guztia eguneko ordu batzuetara joaten baita, eta ez dira izaten 2 m-ko segurtasun-distantzia mantendu ahal izateko espazio handiak, ezta 5*-etan ere.

Turkiako buru bat jartzeak aterpetxeen matxinada eragin dezake, luzatzen diren laguntza askorengatik, eta ez dezagun ahaztu aterpetxeak funtsezkoak direla Bidea egiteko moduan, atzoko ospitale edo aterpetxeen oinordekoak, hau da, Bidearen muina. Gaur egungoa bezalako problema bat dekretuz ebatz daitekeela sinestea hemeretzigarren mendeko erromantizismoaren ilusio berezkoagoa da.

.- Zein da zure gomendioa?

Administrazioak. Batez ere, ondo aholkatzea, zuhurtasunez jokatzea, komunikabideen eragina beti bezala bilatu gabe, eta propaganda ez lehenestea, Xacobeo 2021ekin gertatzen ari den bezala, zuhurtasunaren eta errealitatearen aurrean.

Elkarteak. Bada, bidea eta aterpetxeen kudeaketa ezagutzen dutenetik, aukera dezatela eta eztabaida dezatela, eta pazientzia izan dezatela eta batzuei hainbeste gustatzen zaien diru-laguntzaren kulturaz ahaztu daitezela, orain dirua premiazko gauzetarako behar baita. Halaber, erromesekin hitz egin beharko dute, gertaeren bilakaeraren berri izan dezaten.

Ospitalekoak (dohaintzazko aterpetxeak), batetik, eta Bideko aterpetxe pribatuak, bestetik, oso kezkatuta daudenak 2020an diru-sarrerarik izan ez dutelako.

Oso ondo ulertzen dut kezka; alde batetik, Bidera joaterik ez dugunon ilusio zapuztua, baita beren konpromisoan eta bizitzarako arrazoi bat ematen duten ospitalekoak ere, benetan sufritzen ari diren asko ezagutzen ditut. Eta, jakina, urte batzuk eman ditudalako negozio bat bidean, eta orain nire errentatzailearen errenta kobratu gabe geratu naiz, egoera horrek iraun bitartean barkatu baitiot, oso ondo ulertzen dut, eta zuzenean eragiten dit gertatzen ari denak. Batzuek ezin izango dute urtebete gelditu, % 15 eta % 30 arteko itxierez hitz egiten da, eta Bidean ez dut uste hainbesteraino iristen direnik, negozio gehienak tamaina txikikoak baitira, familiakoak, baita enplegaturik gabeak ere, eta horrek haien erresistentzia-gaitasuna areagotzen du. Harrituta nago mundu guztiari ematen zaizkion laguntzen politika dela eta; izan ere, diru-bilketa jaistean zorpetzetik eta zergak igotzetik baino ezin dira iritsi, eta horrek egitura-krisi luze batera garamatza.

.- Uste duzu bidea pandemia horretatik indartuko dela?

Zinez uste dut Bidea indartuta aterako dela, baina ez orain arte ezagutzen genuen Bidea, baizik eta 90eko hamarkadan zegoenetik hurbilago zegoen bat, 1993an Xacobeo sortu zen arte. Askoz erromes gutxiago dituen bidea, familiarra, introspektiboa, ez hain turistikoa, agentziarik gabea, bere pakete turistikoekin kalte handiak eragiten dituena, hainbeste merkantilizaziorik gabe. Arrisku handia dago zeruertzean: sektore pribatuko zenbait elementuk lehia desagerrarazi nahi izatea, behiak bigunak baitira, eta dianan jartzea dohaintza aterpetxeak, parrokiak edo publikoak. Hasi da dagoeneko. Bizirik irauteko borroka haragitua izango ote den beldur naiz, natura basatian bezala, eta hor izan behar dute administrazioek ezkerreko eskua gehiegikeriak kontrolatzeko, nahiak moderatzeko eta, batez ere, langileak lasaitzeko.

Ez da batere erraza izango, eta, beraz, zorte handia opa dizuet, eta esku gogorra hartu nahi dizuet legez kanpoko guztiekin. Izan ere, gero eta gutxiago dira oparoaldiak eta pluraltasunak. Bide berriak, bide eta kalitatearen balio tradizionalekiko errespetua izan beharko luke, ez masifikazioari eta kostu baxuari lotutako kantitate eta cutreria. Numerus claususak ere aldi baterako antidoto ona izan daitezke: Bidean denboraldi on batean jarduera turistikorako lizentzia gehiago ez ematea.

Adeline Rucquoi

Historian doktorea, Santiago Bideko Adituen Nazioarteko Batzordeko kidea

 

1 – Uda honetan bidea berriz irekiko dela uste duzu? Egon behar luke? Zein baldintzatan?Ez
dakit udan “bidea berriro irekiko den”. Lehenik eta behin, bidea ezin delako jo gela bat balitz bezala, itxi eta berriz irekitzen bada, edo hasiera eta amaiera datak dituen gertaera bat balitz bezala. Bidea beti dago “irekita”. Erromesek zeharkatzen duten bitartean dago. Datorren udan Espainian eta Europako gainerako herrialdeetan konfinamendua altxatu bada, trenak edo hegazkinak berriro martxan jartzen badira, mugak zeharkatu eta eskualde batetik bestera libreki joan badaitezke, baliteke bidean erromesak egotea. Hau da, hurrengo hilabeteetan jendeari ematen zaion askatasun-mailaren araberakoa da. Gero,
jakina, jendeak kutsatzeko duen beldurraren araberakoa da. Atzerriko prentsan Espainia, kutsadurari dagokionez, Europako eskualde okerrenetakotzat agertzen den heinean, baliteke, mugitzeko askatasuna egon arren, erromesek aurten Kamioira ez itzultzea.
Bidea ez da inorena, eta, beraz, ezin da “itxi” edo “ireki”. Sarrera mugatzea edo galaraztea besterik ez dago. Murrizketak edo debekua kendu orduko… nork daki?

2.- Zein izango litzateke zure gomendioa:AdministrazioakAdministrazioak, hainbat arrazoirengatik

–politikoak, ekonomikoak, etab. – erromesei bidea errazten diete. Ibilbide batetik edo bestetik erakartzen, seinaleak hobetzen, liburuxkak argitaratzen eta abar saia daitezke, baina erromesaldia ez dago haien esku. Erromesak Bidean ez badoaz, uste dut administrazioek egin dezaketen gauza bakarra dela mengua horrek kaltetutakoei ekonomikoki laguntzea, bendabala igaro arte, eta agian gehiago komunikatzea, beste autonomia-erkidego batzuetan eta atzerrian, segurtasuna eta hartutako neurriak azpimarratuz. Agian, bidea egiten dutenen egungo “biraketari” buruz hausnartzeko aprobetxa dezakete. “Bizitzaren zentzua” bilatu nahi da, eta agian pandemiak bilaketa espiritual hori indartuko du. Herrialde musulman edo budista batean bizi ez garenez, esoterismoak erantzun gutxi ematen dituenez, administrazioek Elizarekin lankidetzan aritu beharko lukete Bideak ukitu espiritualagoa eman diezaion (historikoa ere izango da). Ez da inoiz betebeharrik izango. Baina herriko eliza irekita egon dadin gizon edo emakume bati ordaindu behar bazaio, egin dadila. Erromesek bertan eseri direla sumatzen dute (bankuak daude, isiltasuna, eta ez da beharrezkoa kontsumizio bat ordaintzea). Santu bat, Ama Birjina, zer den edo aldare batek zertarako balio duen azaltzeko azalpen batzuk eman behar badira, gaztelu bat azaldu edo zuhaitz baten izena adierazi bezala. Erromesentzako zerbitzu bat da, jakinik inoiz ezingo dela “behartu” Santiagorantz joateko…

Merkataritza-elkarteak
Santiago apostoluarekiko debozioa sustatzeko eta erromesei laguntzeko sortu ziren. Beren kideekin bizitza propioa dute, bilerak, bazkariak edo afariak antolatzen dituzte, ibilaldi luze samarrak egiten dituzte, web orria mantentzen dute, buletinak argitaratzen dituzte, hitzaldiak ere antolatzen dituzte, etab. Jarduera horiek hobetu egin daitezke, eta aurten, gainera, bideen seinaleztapena egiaztatzeko aprobetxa daiteke, kleroarekin ados jarri elizak ireki daitezen, eta alkateekin batera, monumenturik baldin badago ateak erromesentzat egokiak diren ordutegietan ireki beharko liratekeenak, ematen duten dokumentazioa edo kredentzialak berrikusi, tokiko turismo-gida bihurtu, etab. Bestela esanda, elkarteek datorren urtea prestatzeko erabil dezakete.

Alde batetik, ospitalekoak (dohaintzazko aterpetxeak), eta, bestetik, Bideko aterpetxe pribatuak, oso kezkatuta baitaude 2020an diru-sarrerarik ez izango ote duten?
Elkarteek oso ondo ulertzen dute zer gertatzen
den. Era berean, zimitz-izurriek eragindako arazoak ulertzen zituzten. Jakin behar dute aurten erromesik gabeko urtea izango dela seguruenik. Komeniko litzateke beherapenak egitea beren gastuetan, 2021. urtera arte (Urte Santu konpostelarra) dituzten aterpetxeak mantendu ahal izateko. Gainerakoan, itxi behar izan duten denda, enpresa txiki eta abar guztiek bezala sufrituko dute, eta ez dakite berriz ireki ahal izango duten (ez dut ikusten zer egoeratan dauden denda, taberna, jatetxe, hotel, enplegatu eta abarrekoen aldean). ). Denak daude, kezkatuta gaude…

3 – Zure ustez, pandemia horrek bidea indartu dezake?

Bidea gai bada erromesei bertan bilatzen dutena eskaintzeko, esperientzia bakar batetik hasi eta bakoitzaren bizitzaren zentzuraino, bai. Aldiz, turismoa dela dirudien gauza garrantzitsu bakarra da – erromesari hau edo bestea erosteko eraso eginez, Bidearekin zerikusirik ez duten gauzak bisita ditzan, bideak motxilez betetzen, autobusak “erromesak” lehorreratzen bost kilometro egin ditzaten, aterpetxeetan prezio altuak, erromesentzako bainuetxeak, “Done Jakue Bideko” trenak, eta abar. Erromesa benetako zerbaiten bila dabil. Administrazioek eta elkarteek aterpetxeak, jatetxeak, bidea bera kontrolatzen ez badituzte, arima gal ez dezan… okerrago aterako da.

Beno, hori esan diezazuket ibilerari buruz (inoiz ez hobeto esanda). Elizaren eginkizunaz ari naizenean, ez pentsa proselitismoan egiten dudanik. Irakurri berri dut Toulouseko unibertsitatean irakurri beharko nukeen tesia, baina konfinamendua amaitzeko zain zaude. Epaimahaian nago. “Informazioaren eta komunikazioaren zientziak” izeneko tesia da. Historiarekin edo erlijioarekin zerikusirik ez duen ezer. Gaur egungo erromesei buruzko azterketa da, Interneten jartzen dutenaren bidez. Tesi bat Frantziako unibertsitate batentzat, hau da, laikoa. Izan ere, elkarrizketatuek guztiek hitz egiten dute zentzua bilatzeaz, elizak ikusteak, irudiek, naturak, herrialde guztietako jende askorekin topo egiteak eta abarrek hunkitu zutenaz, nola askok fedea berreskuratu zuten, besteek nola aurkitu zuten, nola batzuek diote esperientzia aldatu egin zitzaiela eta sentiberago daudela bizitza praktiko eta materialista ez denarekiko… Arreta handia jarri zidan. Erosotasun falta, alferrikakoa kentzea, elkarrekin bizitzea, abegi eskuzabala.

MANUEL DURAN

Bideetako ingeniaria, esku-hartze proiektuetan aditua

obra publikoaren kultura-ondarean

Ez dut uste jendea animatuko denik, salbu eta esker-ekintza, mesede edo oroitzapen hutsezko sentimendu erlijioso batengatik egiten bada. Agian, egoera ona izango da Bideak bere benetako funtsari eta jatorriari berriro heltzeko, ez bailitzateke gaizki etorriko, baina ezinezkoa da sentimendu horretara mugatzea, eta sinestezina den pertsona batek esaten dizu. Zalantzarik gabe, beste asmo edo sentimendu oso baliotsu batzuk ere egon daitezke, baina, noski, besteen esperientzien bidez hauteman eta ezagutu ahal izan dudanak, askotan kirol-kutsua du, ludikoa (beti, mesedez) eta jendetsua, publizitateak eta masaren birusaren kutsadurak (hain modu egokian) eraginda. Jakina, onartu egiten dut (ez litzateke gehiago falta) mundu guztiak egoki iruditzen zaizkidan jarduerak egitea, baina ez dut uste erromesak edo ibiltariak bere ‘ibileraren’ beste alderdi batzuk ezagutu beharko lituzkeenik, lasaiago egiteko, historiarekiko, zeharkatzen dituen lurraldeetako ondare natural eta kulturalarekiko interesarekin, bizi diren pertsonekin ‘sozializatu’ beharko lukeela eta bere landa-ekonomiarekin (lur hustua) parte hartu. Ez da jasangarria, epe luzera, bideak ‘ekonomia baxuko turismoa’ bultzatzea.

Nire ustez, “deskonfinamendu” progresibora itzultzeko agintzen diren baldintza orokorrak dira.

Administrazioei gutxi gomendatuko nieke, uste baitut aholkulari onak izango dituztela. Baina, nire esperientzia profesionalengatik, uste dut komenigarria litzatekeela plan zuzentzaile batzuk egitea, epe luzeko bideak baldintza geografiko desberdinei aplika dakizkiekeen irizpideen arabera mantentzeari buruzkoak, eta bide ekonomikoek “naturaltasuna” izaten jarraituko duten irizpide tekniko-eraikuntzakoak. Irisgarritasun osoa ezinezkoa da, eta baldintza naturalak ezin dira baliogabetu edo minimizatu ibiltariaren ‘erosotasunagatik’.

Ez dakit indartuta aterako den, baina “desmasifikatzen”, biltze-giroa bultzatzen (nork bere burua topatzen duelako) lagunduko duen guztia, nire ustez, “bidea egitea”, ibiltariaren ‘abiadura’ murriztea, jendearekiko, historiarekiko, kultura-ondare naturalarekiko interesa areagotzea eta abar bezalako gauzarik onenetako bat baita.

MANUEL ANTONIO CASTIÑEIRAS GONZÁLEZ

Erdi Aroko artearen historiako katedraduna

Alcald’Art i Musicologia (Bartzelonako Unibertsitate Autonomoa)

-Uda honetan bidea berriz irekiko dela uste duzu? Egon behar luke? Zein baldintzatan? Ez dut uste txertoa aurkitu arte.

.- Zein da zure gomendioa?

–Administrazioak: Txertoaren zain egon

Elkarteak

Txertoaren zain egon

-Ospitalekoak (dohaintzazko aterpetxeak), batetik, eta Bideko aterpetxe pribatuak, bestetik, oso kezkatuta daudenak 2020an diru-sarrerarik ez dutelako. Administrazio autonomikoek konpentsazioa eman beharko liekete, beste lan batzuekin gertatzen ari den bezala.

.- Uste duzu bidea pandemia horretatik indartuko dela? Nahiko zalantza dut, baina, zalantzarik gabe, bizirik iraungo du, agian, nahi gabe berrasmatuz, hori baita gehien falta dena.

PATXI PEREZ RAMALLO

Arkeologoa, analisi osteologikoetan eta biomolekularretan espezializatua

.-Uda honetan bidea berriz irekiko dela uste duzu? Egon behar luke? Zein baldintzatan? Uste dut Done Jakue Bidea pixka bat eta oso kontrolatuta berrirekiko dela, bereziki uztailaren erdialdetik irailaren lehen hamabostaldira bitartean. Horren ondoren, Covid-19k infektatutakoen kopuruak gora egiten badu, neurriak hartu beharko dira (hori guztia gaur egungo egoerarekin, agian botiken edo txertoen agerpenak gauzak alda ditzake, eta horrek zalantza asko sortzen ditu). Berriro ireki behar da, baina turismo nazionalaren ikuspegi batekin, aterpetxe bakoitzeko pertsona-kopuruaren kontrolarekin, tenpluetarako sarbidearekin eta abarrekin.

.- Zein da zure gomendioa?

Administrazioak: uste dut aurten ohiz kanpoko zerbait bezala hartu behar dela eta batez ere datorren urtean jarri behar dela arreta. Udan erromesaldia sustatu behar da, baina tokian tokikoa edo nazionala. Agian, interesgarria izango litzateke, elkarteekin batera, herri txikiak bisitatzera eta haien kultura- eta gastronomia-ondarearekin ezagutaraztera bideratutako ibilbide txikiak egitea, hurbil samar dagoen publiko bati zuzenduta (adibidez: Done Jakue bidea sustatzea autonomia-erkidego bereko edo inguruko autonomia erkidegoko pertsonentzat, beren ondarea ezagut dezaten).

Elkarteak: ibilbide oso antolatuak egitea sustatzea, baina ikuspegi laburragoekin edo pertsona gutxiagorekin.

Ospitalekoak (dohaintzazko aterpetxeak), batetik, eta Bideko aterpetxe pribatuak, bestetik, oso kezkatuta daudenak 2020an diru-sarrerarik izan ez dutelako. Oso antolamendu ona eta zabala egon behar du ostatu eta aterpetxe guztien artean. Agian, teknologia berriek zeregin garrantzitsua izan dezakete horretan. Pertsona-kopurua kontrolatu behar da, eta, agian, nahiko denbora lehenago erreserba daiteke. Funtsezkoa da, garbitasuna kontrolatzeaz gain, garbitasuna eta segurtasun- eta distantzia-neurriak erakustea.

.- Uste duzu bidea pandemia horretatik indartuko dela? Uste dut zure aldeko “marketin” kanpaina bat jokatu behar dela. Bidea bidaia espiritual eta abenturazalea da, eta, aldi berean, “sinplea” eta “zorrotza” izan daiteke. Jende asko zuzenean edo zeharka ikusiko du Covid-19k. Agian, “eskerrak emateko asko dut” esaldia eta “gauza txikiak eta pertsonak baloratzea” (sozializatzea), bidea biziberritzera bultza dezake. Eskuzabaltasun, elkartasun eta aintzatespen sozial handia erakusten ari gara. Mundu guztiarentzako gizarte-bidearen irudi bat ematea, eskerrak emateko edo aldaketengatik eskatzeko, bai eta norberaren bizitzari ikuspegi eta aldaketa berri bat emateko ere, gauza txikiak baloratuz eta, batez ere, maite edo ezagutu nahi dituzten pertsonak baloratuz. Laburbilduz: “Zure etxea ezagutzeko bidea” 2020an (turismo lokalagoa, ez hain ugaria eta ikuspegi kultural eta hurbilagokoa); eta 2021ean “Eskertzekoa, aldatzeko bidea”.

ALFREDO MORAZA

Arkeologoa

Galdetzen diguzunari buruz zalantza handia dut; izan ere, batetik, gure asmoak bere osotasunean daude, eta, bestetik, jar ditzaketen murrizketetan benetan egin edo egin daitekeenari buruz, eta uste dut nahiko zorrotzak izango direla, kontrakoa saldu nahi badute ere. Hori, Bideari eta ibiltariei dagokiena, gurea bezala, esku-hartze arkeologikoei dagokienez ere. Pertsonalki, eta profano baten iritzia izanik, oso zaila ikusten dut Bidearen bideragarritasuna egungo egoeretan, nork kontrolatzen ditu bidaiariak, osasuntsu dauden ala ez? nork desinfektatzen du egunero lotan joango den leku bat? eta horrela jarraitzen du kasuistikak, horri buruz jarri nahi ditugun edo jarriko dizkiguten galdera eta eragozpen guztiekin.

Egia esan, ez dut oso argi ikusten, eta oso erabaki zaila da bere interesengatik hartzea, baina uste du jarduera mediatiko eta ekonomiko garrantzitsuagoa, hala nola kirola (futbola, txirrindularitza, olinpiadak, pilota…), Bideak garrantzia izan dezakeen pertsianaren aldi baterako jaitsiera planteatzen dela. Egia da jendea mugitzeko baldintzak guztiz desberdinak direla, baina bati aplikatzen zaion legea besteei ere aplikatu behar zaie.

Laburbilduz, ez dakit zerbait argitu dizudan ala ez, baina gu egoera berean gaude. Ezin dugu indusketen berri eman, oraindik ez badakigu egiten utziko digutela eta ez dugula.

XATUR-TELLETXEA

Santa Ana erromesan aterpetxea Pasai Donibane

1.- ZURE USTEZ, IREKI EGINGO DA…

Done Jakue Bideak (fisikaria) jarraituko du, agintariek argi berdea ematen dioten aterpetxe duinak, osasun baldintza seguruetan irekitzeko. beti egongo gara adi osasun- eta gobernazio-agintariek diotenari. argi berdea emandakoan, baldintzak berberak izango lirateke, eta borondatez ospitaleratzen direnek ez lukete inolako arriskurik izango.

2.- ZEIN DA ZURE GOMENDIOA?

Administrazioari: segurtasun handia. Elkarteak beti egongo gara osasun agintariek agintzen dutenerako prest. ospitale boluntarioek ez dute inolako arriskurik hartzen, eta uste dut pribatuetan berdin pentsatuko dutela.

3.- BIDEA BAINO GEHIAGO ZARA

Done Jakue Bideak (erromesaldiak) mila urte inguru daramatza, eta gatazka asko, gerra epelak eta abar izan zituen. honen antzekoak, ikusiko dugu hau amaitzen denean gertatzen dela…?? ? Bide fisikoak jarraituko du eta borondatez ospitaleratuko dituzte? ?

JOSE MARI IZAGA

Debako A Santiago Bideen Lagunen Elkarteko lehendakaria.

Santiagorako Debako Lagunak.

Uste dut ez dela ez zuhurra ez komenigarria, eta ezingo dela bidea ireki uda honetan, ez udazkenean. Ez dago irekitzeko baldintzarik.

Administrazioei: erromesen, borondatezko ospitaleen eta Bidetik hurbil bizi diren gainerako herritarren segurtasuna, osasuna, Bideak eskaintzen dizkigun onura ekonomikoen gainetik daudela. Aste hauetan bai administrazioek bai herritar guztiek adierazi dugu.

Elkarteentzat: Elkarteok bidea sustatzen (behar dugu) dugu, “bidearen espiritua” dei dezakegun gizarte-balioen nahasketa gisa, ez ekonomikoak. Horregatik egiten dugu lan borondatez. Bistan da pandemia ez dela amaitzen alerta-egoera altxatzen denean, gutxi batzuk kutsatuta dauden bitartean, gutxi batzuekin hasi zen, eta aterpetxeak hedapen-gune dira, ibiltarien heterogeneotasunagatik, haien mugikortasunagatik eta haien eta herrien arteko bizikidetza estuagatik. Eta pandemia zabaltzen ari da eta egongo da, erromesen jatorriko beste herrialde batzuetako hedatze-egoeretan.

Bidea indartuta atera daiteke egoera horretatik, eta duela hamarkada bat hain masiboa ez zenean izan zuen izaerara itzul daiteke.

Baina, horretarako, itzulera “naturala” egin behar da, nolabait esatearren, leuna eta segurua, oso segurua, irekiz joan dadin, publizitate-bitartekorik gabe, interesa duten erromesak beren ekimenez eta interesagatik joan daitezen. Suspertu zen bezala, azken 1.000 urteetan bezala.

Bestalde, kontuan hartu behar da AMCSk udalerriak ordezkatzen dituela, segur aski Bide Frantseseko gehiengo handi bat, udalerri txikiekin gutxi populatutako eremuetan, Bidea bizi-iturri dela, ekonomia nabarmena dela. Eta ulertzen dut eragin handia izatea eta ahalik eta azkarren berreskuratzen saiatzea.

Baina ez da gure kasua. Ez da euskal elkarteena, ez dugulako interes ekonomikoan bilatzen, baina bai, neurri batean, herrialdearen irudia eta/edo ezagutza. Euskal Autonomia Erkidegoko administrazioetan ere ez da sumatzen Bideak ekonomiari egiten dion ekarpena, ez Euskal Herri osoan, ez eta igarotzen den herrietan ere.

ALBERTO CANTERO

Bizkaiko Santiago Bidearen Lagunen Elkartea

Egiten dizkiguzuen galdera horiei dagokienez, nik uste dut guk behintzat ez dugula aterpetxeak irekitzeko asmorik, harik eta erromesak egoera ezin hobean hartu ahal izango ditugun arte, bai haiengatik, bai aterpetxeetan jasotzen ari diren Ospitaleengatik.

Elkarteentzako gomendioak izango dira pazientzia izatea eta ez kezkatzea bidea beti hor dagoela, eta nahiz eta “KOSTATUKO DELA” esan, pilaketa-denborak etorriko dira, eta, orduan, berriz ere protesta egingo dugu bidearen masifikazioagatik. Seguru aterpetxeetatik onura ateratzen ohituta zeudenek eskuak gainetik botako dituztela, baina uste dugu “DENOK” ongizatea dutela.

Eta bidea indartuta aterako ote den, nik uste dut EZ, Oinez eta Aterpetxeetan lo egingo dugula denbora askoan, eta Ospitalekoak errezeloz eta autoritarioago bihurtuko garela beldurragatik, hurbiltzen den edozeinetan nabaritzen dugun edozein sintomarekin, eta une horretan berriro ere prozesu guztia burura etorriko zaigu.

Zuhur jokatu beharko da, eta hori zentzuzko denbora batez ahazten utzi, oinez datozenak jaso eta hartu ahal izateko, dena amaituta dagoela behar adinako bermearekin, eta “Zomorroa” ahaztu zaigula, zaila izango baita.

Administrazioei dagokienez, konpresioa eta laguntza pixka bat eskatuko nieke elkarteentzat, kanoiaren ondoan gaudelako urteko egun guztietan, baita etxetik ordu eta egun guztietan teleoperatzen ari delako ere. “Pandemia honen ondorioz, zaila izango da itxirik izateak eragiten dituen gastuak jasatea eta lokalaren eta giden ordainagiri eta gastu guztiak ordaintzen jarraitzea, denboraldia planifikatuta baitzegoen.

ERNESTO BUSTIO

Guemesko erromesen aterpetxea (Kantabria)

Testu hau Madrileko kazetari kazetari baten blog batetik iristen zait, nire lagun minetik, eta merezi du haren edukiaz gogoeta egitea. Orain, mundu guztia dago birusaren zain.' Gutxi pentsatzen dugula utziko dituen ondorioez. Eta are gutxiago desegitera bultzatzen gaituen gizartearen jarrera-aldaketan.

Komeniko litzateke Bidearen etorkizunari buruz zerbait esatea. Badirudi arazorik handiena bidea eta, beraz, aterpetxeak irekitzea dela. Erretiro-urtea oso gertu dago, noski. Baina ez litzateke hobe izango Bideko Espiritua aurkitzeko bidean ibiltzea’. Erromesak pixkanaka iritsiko dira.

Nire ustez, funtsezkoa da pandemia hori gainditzea eta etorkizuna aztertzea. Ez dakit. agian idealistegia da. Nola ikusten duzu zuk horrelako topaketak prestatzen joatea? Kantabria ez dago oso koordinaturik. Elkarteak ez dira ia existitzen. Baina jende asko dago, zuzenean edo zeharka, Bidetik oso hurbil. arlo hori landu beharko litzateke. Orain badugu garaia erabakiak presaka hartu aurretik pentsatzeko.